वैदिक ज्योतिषशास्त्रातील 27 नक्षत्र - नावे, देवता, देवता आणि अर्थ
नक्षत्र, किंवा चंद्र वाड्या, वैदिक ज्योतिषशास्त्राचा प्राचीन कणा बनवतात. 360° राशिचक्र 27 नक्षत्रांमध्ये विभागले गेले आहे, प्रत्येक नक्षत्र 13°20′ मध्ये आहे. तुमच्या जन्माच्या वेळी चंद्राची नेमकी स्थिती तुमचे जन्म नक्षत्र (जन्म नक्षत्र) ठरवते.
नक्षत्र म्हणजे काय?
संस्कृतमध्ये, 'नक्षत्र' या शब्दाचा अनुवाद 'जे क्षय होत नाही' किंवा 'ताऱ्यांच्या जवळ येणे' असा होतो. पाश्चात्य ज्योतिषशास्त्र सूर्याच्या स्थितीवर खूप जोर देते, वैदिक ज्योतिषशास्त्र या 27 चंद्राच्या वाड्यांमधून चंद्राच्या संक्रमणावर खोलवर अवलंबून आहे.
- 360° राशिचक्र उत्तम प्रकारे 27 नक्षत्रांमध्ये विभागले गेले आहे.
- म्हणून, प्रत्येक नक्षत्र अगदी 13°20′ (360 ÷ 27 = 13.333) मध्ये पसरते.
- प्रत्येक नक्षत्राची पुढील 4 पदांमध्ये (चतुर्थांश) विभागणी केली आहे.
- प्रत्येक पाडा अगदी 3°20′ पसरतो.
तुमचे जन्म नक्षत्र तुमच्या मनोवैज्ञानिक वायरिंग, अवचेतन नमुने आणि कर्मयुक्त जीवन मार्गातील गहन अंतर्दृष्टी प्रकट करते. तुमच्या विमशोत्तरी दशा (ग्रहांचा कालावधी) ची गणना करण्यासाठी हा एक महत्त्वाचा प्रारंभिक बिंदू आहे.
27 नक्षत्रांची यादी
| नाही. | नक्षत्र | प्रभू | देवता | प्रतीक | राशिचक्र श्रेणी |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Ashwini (अश्विनी) | Ketu | अश्विनी कुमार (देवांचे चिकित्सक) | घोड्याचे डोके | 0°00′ - 13°20′ Aries |
| 2 | Bharani (भरणी) | Venus | यम (मृत्यू आणि न्याय देवता) | योनी (स्त्री पुनरुत्पादक अवयव) | 13°20′ - 26°40′ Aries |
| 3 | Krittika (कृत्तिका) | Sun | अग्नी (अग्नीचा देव) | रेझर किंवा कुऱ्हाड | 26°40′ Aries - 10°00′ Taurus |
| 4 | Rohini (रोहिणी) | Moon | ब्रह्मा (निर्माता) | रथ किंवा बैलगाडी | 10°00′ - 23°20′ Taurus |
| 5 | Mrigashira (मृगशीर्षा) | Mars | सोम (चंद्र देव / अमरत्वाचे अमृत) | हरणाचे डोके | 23°20′ Taurus - 6°40′ Gemini |
| 6 | Ardra (आर्द्रा) | Rahu | रुद्र (भयंकर वादळ देव) | अश्रू किंवा डायमंड | 6°40′ - 20°00′ Gemini |
| 7 | Punarvasu (पुनर्वसु) | Jupiter | अदिती (देवांची आई) | धनुष्य आणि बाणांचा थरथर | 20°00′ Gemini - 3°20′ Cancer |
| 8 | Pushya (पुष्य) | Saturn | बृहस्पती (गुरू, देवांचा पुजारी) | गाईचे कासे, कमळ किंवा बाण | 3°20′ - 16°40′ Cancer |
| 9 | Ashlesha (आश्लेषा) | Mercury | नाग (सर्प देवता) | गुंडाळलेला नाग | 16°40′ - 30°00′ Cancer |
| 10 | Magha (मघा) | Ketu | पिट्रिस (पूर्वज) | शाही सिंहासन किंवा पालखी | 0°00′ - 13°20′ Leo |
| 11 | Purva Phalguni (पूर्वा फाल्गुनी) | Venus | भागा (आनंद आणि संपत्तीचा देव) | बेड किंवा हॅमॉकचे पुढचे पाय | 13°20′ - 26°40′ Leo |
| 12 | Uttara Phalguni (उत्तरा फाल्गुनी) | Sun | आर्यमन (संरक्षक आणि अनुकूल देव) | बेड किंवा हॅमॉकचे मागील पाय | 26°40′ Leo - 10°00′ Virgo |
| 13 | Hasta (हस्त) | Moon | सावितार (प्रेरणेचा सूर्य देव) | हात किंवा मुठी | 10°00′ - 23°20′ Virgo |
| 14 | Chitra (चित्रा) | Mars | विश्वकर्मा (द सेलेस्टियल आर्किटेक्ट) | मोती किंवा चमकणारा रत्न | 23°20′ Virgo - 6°40′ Libra |
| 15 | Swati (स्वाती) | Rahu | वायु (वाऱ्याचा देव) | वाऱ्याने उडवलेला वनस्पतीचा अंकुर | 6°40′ - 20°00′ Libra |
| 16 | Vishakha (विशाखा) | Jupiter | इंद्र (देवांचा राजा) आणि अग्नि (अग्नीचा देव) | ट्रायम्फल आर्क किंवा पॉटर व्हील | 20°00′ Libra - 3°20′ Scorpio |
| 17 | Anuradha (अनुराधा) | Saturn | मित्रा (मैत्री आणि युतीचा देव) | कमळाचे फूल किंवा विजयी तोरण | 3°20′ - 16°40′ Scorpio |
| 18 | Jyeshtha (ज्येष्ठा) | Mercury | इंद्र (देवांचा राजा) | गोलाकार ताबीज, कानातले किंवा छत्री | 16°40′ - 30°00′ Scorpio |
| 19 | Mula (मूल) | Ketu | निरिती (विनाश आणि विघटनाची देवी) | मुळांचा / सिंहाच्या शेपटीचा बांध | 0°00′ - 13°20′ Sagittarius |
| 20 | Purva Ashadha (पूर्वाषाढा) | Venus | अपह (पाण्याचा देव) | Elephant Tusk किंवा Winnowing Basket | 13°20′ - 26°40′ Sagittarius |
| 21 | Uttara Ashadha (उत्तराषाढा) | Sun | विश्वदेव (सार्वत्रिक देव) | एलिफंट टस्क किंवा स्मॉल कॉट | 26°40′ Sagittarius - 10°00′ Capricorn |
| 22 | Shravana (श्रवण) | Moon | विष्णू (संरक्षक) | एक कान किंवा तीन पावलांचे ठसे | 10°00′ - 23°20′ Capricorn |
| 23 | Dhanishtha (धनिष्ठा) | Mars | आठ वसु (पृथ्वीवरील विपुलतेचे देवता) | म्युझिकल ड्रम (मृदंगम) | 23°20′ Capricorn - 6°40′ Aquarius |
| 24 | Shatabhisha (शतभिषा) | Rahu | वरुण (वैश्विक जल आणि आकाशाचा देव) | रिक्त वर्तुळ किंवा हजार तारे | 6°40′ - 20°00′ Aquarius |
| 25 | Purva Bhadrapada (पूर्वभाद्रपदा) | Jupiter | Aja Ekapada (एक पाय असलेली बकरी / रुद्राचे एक रूप) | अंत्यसंस्काराच्या खाटाचे पुढचे पाय किंवा दोन तोंडी माणसाचे | 20°00′ Aquarius - 3°20′ Pisces |
| 26 | Uttara Bhadrapada (उत्तरभाद्रपदा) | Saturn | अहिर बुधन्या (खोल पाण्याचा नाग) | फ्युनरल कॉट किंवा जुळ्या मुलांचे मागील पाय | 3°20′ - 16°40′ Pisces |
| 27 | Revati (रेवती) | Mercury | पुशन (कळप/प्रवाशांचे पोषण करणारा आणि रक्षक) | ड्रम किंवा माशाची जोडी | 16°40′ - 30°00′ Pisces |
नक्षत्रांचे ग्रह स्वामी
वैदिक ज्योतिषात, 27 नक्षत्रांना 9 ग्रहांच्या अधिपतींमध्ये समान रीतीने विभागले गेले आहे. यामुळे शासनाचे पुनरावृत्ती होणारे चक्र तयार होते जे विमशोत्तरी दशा प्रणाली (केतू → शुक्र → सूर्य → चंद्र → मंगळ → राहू → गुरू → शनि → बुध) चा क्रम ठरवते. प्रत्येक ग्रह 3 नक्षत्रांवर राज्य करतो.
Ketu
Ashwini, Magha, Mula
Venus
Bharani, Purva Phalguni, Purva Ashadha
Sun
Krittika, Uttara Phalguni, Uttara Ashadha
Moon
Rohini, Hasta, Shravana
Mars
Mrigashira, Chitra, Dhanishta
Rahu
Ardra, Swati, Shatabhisha
Jupiter
Punarvasu, Vishakha, Purva Bhadrapada
Saturn
Pushya, Anuradha, Uttara Bhadrapada
Mercury
Ashlesha, Jyeshtha, Revati
नक्षत्र वि राशी (राशिचक्र)
| वैशिष्ट्य | नक्षत्र (Lunar Mansion) | राशी (राशिचक्र) |
|---|---|---|
| एकूण विभाग | 27 | 12 |
| विभागाचा आकार | 13°20′ | 30° |
| प्राथमिक आधार | चंद्राचे अचूक संक्रमण (अवचेतन मन) | सूर्य/चंद्र एकूण संक्रमण (भौतिक/बाह्य) |
| उपविभाग | प्रति नक्षत्र ४ पदे (चतुर्थांश). | प्रति राशी 2.25 नक्षत्र असतात |
तुमचे जन्म नक्षत्र कसे शोधावे
तुमच्या अचूक जन्म नक्षत्राची गणना करण्यासाठी तुमच्या जन्मतारीख, वेळ आणि स्थानावर आधारित अचूक खगोलीय गणना आवश्यक आहे.
ज्योती पायलटसह तुमचे जन्म नक्षत्र शोधा*पाडा आणि दशाच्या अचूक गणनेसाठी अचूक जन्मवेळेची शिफारस केली जाते.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
माझे जन्म नक्षत्र काय आहे?
तुमचे जन्म नक्षत्र (जन्म नक्षत्र) हे विशिष्ट चंद्र नक्षत्र आहे ज्यामध्ये तुमच्या जन्माच्या अचूक क्षणी चंद्र ठेवलेला होता.
किती नक्षत्रे आहेत?
वैदिक ज्योतिषशास्त्रात 27 प्राथमिक नक्षत्रे आहेत, ज्याची सुरुवात अश्विनीपासून होते आणि रेवतीने समाप्त होते. (काही प्राचीन ग्रंथांमध्ये अभिजित नावाच्या 28 व्या आंतरकालीय नक्षत्राचा उल्लेख आहे, जो प्रामुख्याने मुहूर्तासाठी वापरला जातो).
नक्षत्र पाडा म्हणजे काय?
पाड हा नक्षत्राचा 'चतुर्थांश' आहे. प्रत्येक नक्षत्र 13°20' अंतरावर असल्याने, त्याला 4 ने भागल्यास 3°20' चा पाडा मिळतो. Padas नकाशा थेट Navamsa (D9) चार्टवर.
कुंडली जुळणीमध्ये नक्षत्र कसे वापरले जातात?
पारंपारिक अष्टकूट मिलन (कुंडली जुळणी) मध्ये, वधू आणि वराच्या चंद्र नक्षत्रांची तुलना 36 गुणांची गणना करण्यासाठी केली जाते, नाडी, भकूट, गण आणि योनी सुसंगतता यांसारख्या घटकांचे मूल्यांकन करतात.
माझी जन्मतारीख वापरून मी माझ्या नक्षत्राची गणना करू शकतो का?
कारण चंद्र दररोज अंदाजे 13° ते 15° हलतो, तो दिवसाच्या मध्यभागी नक्षत्र बदलू शकतो. म्हणून, 100% निश्चिततेसह गणना करण्यासाठी तुम्हाला तुमची अचूक जन्म वेळ आणि स्थान आवश्यक आहे.